Cơn sốt dữ liệu vật lý thế giới thực
Ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) đang dịch chuyển từ thế giới ảo của những dòng mã nguồn và văn bản sang thế giới vật lý của những robot đa dụng hoạt động trong đời thực. Trong bối cảnh đó, một nút thắt lớn đã xuất hiện: các mô hình robot thiếu dữ liệu hành vi thực tế của con người để học tập. Đây chính là lý do khiến Mecka AI, một startup chuyên thu thập và phân tích dữ liệu chuyển động của con người, đang trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư mạo hiểm Thung lũng Silicon.
Theo các nguồn tin rò rỉ, Mecka AI hiện đang tiến gần đến một vòng gọi vốn mới do quỹ đầu tư danh tiếng Sequoia Capital dẫn đầu. Thương vụ này dự kiến sẽ định giá công ty ở mức khoảng 500 triệu USD. Đây là một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc đối với một công ty khởi nghiệp chỉ mới được thành lập vào năm 2024 tại Mỹ.
Thỏa thuận đang được đàm phán này diễn ra chỉ vẻn vẹn ba tháng sau khi Mecka AI công bố huy động thành công 60 triệu USD trong vòng Series A do Framework Ventures dẫn đầu, cùng sự tham gia của các quỹ lớn khác như Menlo Ventures, SV Angel và Kindred Ventures. Tốc độ gọi vốn dồn dập này cho thấy sự khát khao của thị trường đối với các giải pháp hạ tầng dữ liệu cho robot.
“Vòng gọi vốn cho startup hai năm tuổi này đang được chuẩn bị chỉ vài tháng sau khi Mecka công bố vòng Series A của mình.”
— Marina Temkin – Phóng viên của TechCrunch
Lối tư duy phi truyền thống của các nhà sáng lập
Một điểm đặc biệt trong câu chuyện thành công của Mecka AI là nền tảng của đội ngũ sáng lập. Bốn nhà đồng sáng lập của công ty bao gồm Josh Gao, Mogen Cheng, Jason Chong và Duy Nguyen. Điều kỳ lạ là không một ai trong số họ có nền tảng chuyên môn sâu hay bằng cấp về robotics (ngành robot học).
Trước khi thành lập Mecka AI, Josh Gao và Mogen Cheng từng cùng nhau xây dựng một startup công nghệ tài chính phục vụ trong lĩnh vực quản lý nhà hàng. Trong khi đó, Jason Chong từng gia nhập Coinbase sau khi sàn giao dịch tiền mã hóa do ông sáng lập được gã khổng lồ này mua lại. Đồng sáng lập Duy Nguyen đảm nhận vai trò phụ trách mảng vận hành cốt lõi của công ty.
Chính việc thiếu đi tư duy lối mòn của những kỹ sư robot truyền thống đã giúp họ nhận ra một thực tế đơn giản: Để robot có thể hoạt động linh hoạt như con người, chúng cần hàng triệu giờ dữ liệu thực tế về cách con người tương tác với thế giới. Thay vì cố gắng lập trình các thuật toán phức tạp hay phát triển phần cứng đắt đỏ, họ tập trung giải quyết bài toán khó khăn nhất: thu thập dữ liệu hành vi ở quy mô lớn.
Phương pháp thu thập dữ liệu từ cộng đồng
Mecka AI đã xây dựng một mô hình kinh doanh độc đáo bằng cách trả tiền cho con người để họ tự ghi lại các hoạt động hàng ngày. Người tham gia sẽ sử dụng các cảm biến đeo trên cơ thể và điện thoại thông minh để ghi lại các chuyển động chi tiết từ góc nhìn của chính họ khi thực hiện các công việc thường nhật.
Phương pháp này giúp thu thập Egocentric data (dữ liệu góc nhìn thứ nhất – phương pháp thu thập dữ liệu hành vi từ góc nhìn trực tiếp của người thực hiện hành động). Đây là nguồn tài nguyên vô giá để huấn luyện các mô hình AI điều khiển robot, giúp chúng hiểu được trình tự thực hiện các công việc phức tạp như pha cà phê, dọn dẹp nhà cửa hay sửa chữa máy móc thiết bị.
Mô hình này giúp giải quyết triệt để hạn chế của phương pháp Teleoperation (điều khiển từ xa – công nghệ điều khiển robot từ một khoảng cách xa) vốn rất tốn kém và khó mở rộng quy mô. Bằng cách tận dụng nguồn lực từ cộng đồng, Mecka AI có thể thu thập hàng ngàn giờ dữ liệu hành động thực tế với chi phí tối ưu.
Cuộc đua khốc liệt trong phân khúc dữ liệu robot
Sự thành công của Mecka AI không phải là cá biệt, mà nó đại diện cho một xu hướng đầu tư đang gia tăng nhanh chóng vào các startup thu thập dữ liệu vật lý thế giới thực để huấn luyện robot. Các đối thủ cạnh tranh trực tiếp và gián tiếp của họ như XDOF, Scale AI và Micro1 cũng đang liên tục nhận được nguồn vốn khổng lồ.
Để dễ so sánh, đối thủ XDOF gần đây cũng đã tham gia vào các cuộc đàm phán gọi vốn với mức định giá lên tới 1,2 tỷ USD. Điều này cho thấy giới đầu tư mạo hiểm đánh giá rất cao giá trị thương mại của các kho dữ liệu hành vi vật lý. Họ tin rằng ai nắm giữ nguồn dữ liệu chất lượng cao nhất sẽ là người quyết định kẻ chiến thắng trong kỷ nguyên robot humanoid (robot hình người) tiếp theo.
Theo dự báo nội bộ được đưa ra vào đầu tháng 6, Mecka AI kỳ vọng sẽ kết thúc năm 2026 với tốc độ doanh thu hàng năm (Annual run rate – chỉ số dự báo doanh thu tương lai dựa trên kết quả doanh thu của một khoảng thời gian ngắn trước đó) đạt mốc 100 triệu USD. Con số này là minh chứng rõ nét cho nhu cầu cực kỳ lớn từ các nhà phát triển robot trên toàn cầu.
Góc nhìn của tôi
Nhìn vào tốc độ gọi vốn thần tốc và mức định giá tăng vọt của Mecka AI, chúng ta dễ dàng bị cuốn vào sự hào hứng của Thung lũng Silicon. Tuy nhiên, một điểm chưa thực sự thuyết phục trong thông báo của startup này chính là việc thiếu vắng thông tin về danh sách khách hàng chính thức và tính xác thực lâu dài của nguồn dữ liệu tự thu thập.
Việc trả tiền cho người dùng phổ thông tự ghi lại hành vi bằng điện thoại và cảm biến giá rẻ chắc chắn mang lại lợi thế về mặt quy mô và chi phí. Nhưng liệu chất lượng của nguồn dữ liệu này có đủ tiêu chuẩn để huấn luyện các hệ thống robot hoạt động trong môi trường công nghiệp chính xác cao hoặc y tế hay không? Khi dữ liệu được thu thập một cách phân tán và không có sự giám sát tiêu chuẩn hóa, nguy cơ xuất hiện các “dữ liệu rác” hoặc các hành vi sai lệch là rất lớn.
Thêm vào đó, việc định giá 500 triệu USD cho một công ty hai năm tuổi với doanh thu dự kiến (nhưng chưa được kiểm chứng độc lập) là 100 triệu USD cho thấy một dấu hiệu thổi phồng bong bóng định giá thường thấy trong các làn sóng công nghệ mới. Các điều khoản thương vụ với Sequoia Capital hiện vẫn chưa phải là cuối cùng và hoàn toàn có thể thay đổi nếu thị trường có những biến động về mặt thanh khoản hoặc nếu các đối thủ như XDOF chứng minh được hiệu quả vượt trội hơn về mặt công nghệ thu thập dữ liệu.
Điều này có ý nghĩa gì với bạn?
- Cơ hội kiếm thêm thu nhập mới: Người dùng phổ thông, bao gồm cả những người tại Việt Nam, có thể chuẩn bị đón nhận làn sóng kiếm tiền mới bằng cách thực hiện các công việc hàng ngày và ghi hình lại thông qua các ứng dụng thu thập dữ liệu của các hãng AI.
- Hướng đi mới cho người học công nghệ: Nếu bạn muốn tham gia vào ngành công nghiệp robot, bạn không nhất thiết phải là một kỹ sư phần cứng hay chuyên gia cơ khí chính xác. Cơ hội khởi nghiệp và việc làm vẫn mở rộng ở mảng hạ tầng dữ liệu và nhãn hóa dữ liệu chuyển động.
- Sự bùng nổ của robot thông minh: Các doanh nghiệp ứng dụng có thể kỳ vọng vào sự xuất hiện của thế hệ robot hình người thông minh hơn, có khả năng học việc nhanh hơn nhờ được tối ưu hóa bằng nguồn dữ liệu mô phỏng hành vi thực tế của con người từ các công ty như Mecka AI.
Nguồn tham khảo: TechCrunch
